Vay doanh nghiệp: các hình thức vay vốn, điều kiện và hồ sơ cho công ty

Biên soạn bởi Banker Pro • Cập nhật 06/11/2026

Nền tảng do ông Hoàng Phương Tú, người có 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, sáng lập. Tìm hiểu thêm

Vay doanh nghiệp là các khoản tín dụng ngân hàng cấp cho công ty để bổ sung vốn lưu động, đầu tư tài sản cố định hoặc thực hiện hợp đồng, kèm các sản phẩm bảo lãnh và tài trợ thương mại. Để được duyệt, doanh nghiệp cần có tư cách pháp lý hợp lệ, báo cáo tài chính và dòng tiền chứng minh khả năng trả nợ, phương án sử dụng vốn rõ ràng, lịch sử tín dụng tốt và thường có tài sản đảm bảo.

Các hình thức vay doanh nghiệp phổ biến

Hình thức	Dùng khi nào	Đặc điểm
Vay vốn lưu động theo từng lần	Thực hiện một hợp đồng hoặc đơn hàng cụ thể	Thời hạn ngắn, giải ngân và trả nợ gắn với chu kỳ của hợp đồng
Hạn mức tín dụng	Nhu cầu vốn lưu động thường xuyên, dòng tiền lên xuống theo mùa	Được cấp một hạn mức trong thời gian nhất định, rút và trả nhiều lần trong hạn mức
Vay trung và dài hạn đầu tư	Mua máy móc, xe, xây dựng nhà xưởng, mở rộng cơ sở	Thời hạn nhiều năm, thường lấy chính tài sản hình thành từ vốn vay làm một phần bảo đảm
Thấu chi tài khoản	Thiếu hụt vốn ngắn hạn trên tài khoản thanh toán	Chi vượt số dư trong hạn mức, tính lãi trên số tiền thấu chi
Bảo lãnh ngân hàng	Dự thầu, thực hiện hợp đồng, bảo hành, thanh toán	Không phải giải ngân tiền mặt: ngân hàng cam kết thay doanh nghiệp trước bên nhận bảo lãnh
Tài trợ thương mại	Doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế	Gồm thư tín dụng (L/C), nhờ thu, chiết khấu chứng từ, tài trợ xuất nhập khẩu

Điều kiện để doanh nghiệp vay vốn ngân hàng

Tư cách pháp lý hợp lệ: doanh nghiệp đang hoạt động hợp pháp, người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền có thẩm quyền ký hợp đồng vay.
Có quyết định hoặc nghị quyết của cấp có thẩm quyền theo điều lệ (chủ sở hữu, hội đồng thành viên hoặc hội đồng quản trị) về việc vay vốn và dùng tài sản bảo đảm, khi điều lệ hoặc quy định của ngân hàng yêu cầu.
Thời gian hoạt động: nhiều ngân hàng yêu cầu doanh nghiệp đã hoạt động từ vài tháng đến một năm, tùy sản phẩm và từng ngân hàng.
Mục đích vay hợp pháp, rõ ràng và có phương án sử dụng vốn khả thi.
Tình hình tài chính và dòng tiền đủ để trả nợ gốc và lãi đúng hạn.
Lịch sử tín dụng tốt tại CIC của doanh nghiệp, chủ sở hữu và người liên quan; không có nợ xấu hoặc nợ chậm trả gần đây.
Tài sản đảm bảo (bất động sản, máy móc, xe, hàng tồn kho, quyền đòi nợ...) hoặc đủ điều kiện vay không có tài sản đảm bảo trong hạn mức nhỏ.

Hồ sơ vay vốn doanh nghiệp

Pháp lý: giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, điều lệ, giấy tờ tùy thân của người đại diện, danh sách thành viên hoặc cổ đông, giấy phép con nếu ngành nghề có điều kiện.
Tài chính: báo cáo tài chính và tờ khai thuế của 2 đến 3 năm gần nhất cùng kỳ gần nhất, sao kê tài khoản ngân hàng, bảng kê công nợ và hàng tồn kho.
Phương án vay: giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án sử dụng vốn và trả nợ, dự án đầu tư nếu vay trung dài hạn.
Hợp đồng liên quan: hợp đồng đầu ra, đầu vào, hợp đồng thi công, đơn đặt hàng hoặc chứng từ chứng minh nhu cầu vốn.
Tài sản đảm bảo: giấy tờ pháp lý, tài liệu định giá hoặc chứng từ sở hữu của tài sản đề xuất.
Quyết định hoặc nghị quyết vay vốn, ủy quyền ký kết nếu người ký không phải người đại diện theo pháp luật.

Ngân hàng thẩm định doanh nghiệp như thế nào

Pháp lý và quản trị: tư cách pháp lý, cơ cấu sở hữu, người điều hành, người liên quan.
Ngành nghề và mô hình kinh doanh: nguồn doanh thu, khách hàng và nhà cung cấp chính, mức phụ thuộc vào một vài đối tác.
Tình hình tài chính: doanh thu, lợi nhuận, khả năng thanh toán ngắn hạn, mức nợ so với vốn chủ sở hữu, hiệu quả sử dụng vốn.
Dòng tiền trả nợ: dòng tiền ròng từ hoạt động kinh doanh so với nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi của tất cả khoản vay.
Độ tin cậy của số liệu: đối chiếu báo cáo tài chính, tờ khai thuế, sao kê và dữ liệu CIC.
Tài sản đảm bảo: tính pháp lý, giá trị thị trường và khả năng thanh khoản khi cần xử lý.

So sánh vay doanh nghiệp, vay hộ kinh doanh và vay cá nhân

Đối tượng	Cách chứng minh khả năng trả nợ	Hồ sơ tài chính điển hình
Doanh nghiệp (công ty)	Báo cáo tài chính, tờ khai thuế, dòng tiền theo hợp đồng	Báo cáo tài chính 2 đến 3 năm, sao kê tài khoản công ty, công nợ
Hộ kinh doanh	Doanh thu qua tài khoản, sổ sách, hóa đơn, tờ khai thuế	Sao kê tài khoản, sổ bán hàng, hóa đơn đầu vào và đầu ra
Cá nhân vay tiêu dùng	Thu nhập từ lương hoặc nguồn thu ổn định khác	Hợp đồng lao động, sao kê lương, bảng lương

Lãi suất và chi phí khi vay doanh nghiệp

Lãi suất vay doanh nghiệp thay đổi theo kỳ hạn, loại sản phẩm, có hay không có tài sản đảm bảo, mức xếp hạng tín dụng nội bộ của doanh nghiệp và mặt bằng lãi suất từng thời điểm. Ngân hàng Nhà nước công bố các mức lãi suất điều hành, còn lãi suất cho vay cụ thể do từng ngân hàng quyết định trong khuôn khổ quy định.

Hỏi rõ lãi suất cố định trong bao lâu, sau đó thả nổi theo cách nào và biên độ cộng thêm là bao nhiêu.
Các khoản phí có thể phát sinh: phí thẩm định hoặc định giá tài sản, phí cam kết với hạn mức chưa sử dụng, phí quản lý khoản vay, phí bảo hiểm tài sản, phí công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm.
Phí trả nợ trước hạn và điều kiện áp dụng: quan trọng nếu doanh nghiệp dự kiến trả sớm hoặc chuyển nợ.
Yêu cầu ngân hàng cung cấp bảng tính tổng chi phí vay và lịch trả nợ trước khi ký hợp đồng.

Những sai lầm thường gặp khi vay doanh nghiệp

Dùng vốn lưu động ngắn hạn để đầu tư tài sản dài hạn, dẫn đến lệch kỳ hạn dòng tiền.
Trộn lẫn tài khoản cá nhân của chủ doanh nghiệp với tài khoản công ty, làm dòng tiền khó chứng minh.
Số liệu trên báo cáo tài chính, tờ khai thuế và sao kê không khớp nhau.
Sử dụng vốn vay sai mục đích ghi trong hợp đồng tín dụng.
Không đọc kỹ điều khoản về vi phạm, thu nợ trước hạn và xử lý tài sản đảm bảo.

Nguồn tham khảo

Văn bản hợp nhất 86/VBHN-NHNN: Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng — Cổng thông tin điện tử Chính phủ; hợp nhất các thông tư sửa đổi, bổ sung. Quy định có thể tiếp tục được sửa đổi.
Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) — Xem thông báo hiện hành về kênh khai thác báo cáo tín dụng dành cho cá nhân.
Cổng thông tin điện tử Ngân hàng Nhà nước Việt Nam — Thông cáo báo chí, lãi suất do NHNN quy định, tỷ giá trung tâm và văn bản quản lý ngành.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp mới thành lập có vay vốn ngân hàng được không?

Có thể, nhưng khó hơn doanh nghiệp đã hoạt động vì chưa có lịch sử tài chính. Nhiều ngân hàng đòi hỏi thời gian hoạt động tối thiểu hoặc yêu cầu tài sản đảm bảo có giá trị đủ lớn và phương án kinh doanh thuyết phục. Điều kiện cụ thể khác nhau theo từng ngân hàng.

Vay vốn lưu động và vay đầu tư khác nhau thế nào?

Vay vốn lưu động phục vụ hoạt động hằng ngày như nhập hàng, trả chi phí, có thời hạn ngắn và thường được cấp dưới dạng hạn mức. Vay đầu tư dùng để mua sắm tài sản cố định hoặc thực hiện dự án, thời hạn dài hơn và thường có kế hoạch trả nợ theo kỳ.

Hạn mức tín dụng là gì?

Hạn mức tín dụng là mức dư nợ tối đa ngân hàng đồng ý cho doanh nghiệp vay trong một thời gian nhất định. Doanh nghiệp rút vốn khi cần và trả nợ khi có tiền, có thể rút lại trong hạn mức mà không phải làm lại toàn bộ hồ sơ cho mỗi lần vay.

Doanh nghiệp vay vốn có cần tài sản đảm bảo không?

Phần lớn khoản vay doanh nghiệp có tài sản đảm bảo, nhất là khoản lớn hoặc trung dài hạn. Một số ngân hàng cho vay không có tài sản đảm bảo trong hạn mức nhỏ với doanh nghiệp có dòng tiền tốt và lịch sử tín dụng sạch, hoặc đảm bảo bằng quyền đòi nợ, hợp đồng và dòng tiền thu về.

Chủ doanh nghiệp có phải chịu trách nhiệm cá nhân khi công ty vay vốn không?

Nhiều ngân hàng yêu cầu chủ sở hữu hoặc người đại diện ký cam kết hoặc bảo lãnh, hoặc dùng tài sản của chủ sở hữu làm đảm bảo. Nội dung này ghi trong hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm, vì vậy cần đọc kỹ và hỏi rõ phạm vi trách nhiệm trước khi ký.

Lãi suất vay doanh nghiệp hiện nay là bao nhiêu?

Không có một mức chung vì lãi suất phụ thuộc ngân hàng, kỳ hạn, loại sản phẩm, tài sản đảm bảo và xếp hạng của doanh nghiệp, đồng thời thay đổi theo thời điểm. Bạn nên xin báo giá từ ít nhất hai ngân hàng và so sánh cả phần lãi suất thả nổi sau giai đoạn ưu đãi.

Cần tư vấn khoản vay phù hợp?

Gửi nhu cầu vay qua Banker Pro Connect để được so sánh ngân hàng và nhận tư vấn. Banker Pro cam kết không thu phí dịch vụ từ khách hàng.

Tìm hiểu Banker Pro Connect

Bài viết liên quan

Nội dung mang tính tham khảo chung, không phải tư vấn tài chính hay pháp lý. Lãi suất, phí và điều kiện thay đổi theo từng ngân hàng và từng thời điểm; vui lòng xác nhận với ngân hàng trước khi quyết định. Các ví dụ số liệu chỉ nhằm minh họa cách tính.